De hemel is altijd paars: poëtisch debuut over verbinding, troost en ontworteld zijn

Arghavan heeft na haar studie haar geboorteland Iran verlaten om in Nederland te gaan wonen. In Amsterdam runt ze een cozy kringloopwinkel die wekelijks een handvol vaste klanten trekt. De slechthorende Anna is op zoek naar tweedehands kleding om in te dansen. Johan wil zijn cassetterecorder laten repareren zodat hij het geluid van bomen kan vastleggen. En dan is er Mees, een muzikant voor wie Arghavan geleidelijk aan gevoelens ontwikkelt. Dansen, bomen en muziek komen samen in de rij judasbomen waar de winkel op uitkijkt. Hun takken dansen en hun bladeren ruisen in de wind. Ze hullen het leven van Arghavan in een mysterieuze paarse sluier waarachter het verleden zich opdringt. Zo onverschrokken als deze bomen in de grond staan, zo ontworteld voelt Arghavan zich in Nederland. Net als het hoofdpersonage in De hemel is altijd paars verruilde auteur en dichteres Sholeh Rezazadeh Iran voor Nederland. Haar literaire debuut wisselt Arghavans jeugd in Iran af met haar ontheemde bestaan in Amsterdam.

Poëtisch met een scherpe onderlaag

Arghavans verhaal schippert tussen kalme beschrijvingen van de natuur en de kritische blik die ze werpt op de maatschappij. De achteloosheid waarmee mensen strooien met uitspraken als ‘echte Nederlanders’ en het gemak waarmee de gemeente besluit de judasbomen voor haar winkel te kappen, geven dit overwegend zachte, poëtische verhaal een scherpe onderlaag. Betekenisvolle ontmoetingen zijn voor Arghavan niet enkel momenten om een gevoel van verbinding te ervaren, maar evenwel situaties die aanzetten tot reflectie. Zo raakt ze steeds verliefder op Mees, maar wekken zijn Hollandse trekjes tegelijkertijd weerstand op. Bijvoorbeeld als hij naar haar lege pols wijst omdat er geen horloge zit: ‘Waarom heb ik niet gezegd hoe vervelend ik het vind om die mensen en hun oneindige haast altijd maar te begrijpen?’ Hetzelfde geldt voor Mees’ vriendenkring: ‘Ik ken dit soort mensen, ik heb ze vaker gesproken. Ze kiezen altijd voor bekende merken en stellen meestal voorspelbare vragen.’ Arghavan is in Nederland niet eenzaam, merkt de lezer langzaam op. Ze zoekt, in het verlengde van haar jeugd, troost bij wie en wat geen houvast kan bieden.

De hemel is altijd paars is een bijzonder debuut

Rezazadeh schrijft kalm en poëtisch. De hemel is altijd paars zit vol metaforen en gedetailleerde observaties: ‘De diepe rimpels rond zijn ogen en op zijn voorhoofd leken opgedroogde rivieren.’ De kleurrijke personages vormen een bonte verzameling kennissen van het hoofdpersonage. Het verhaal gaat meermaals aan de hand van flashbacks terug naar Arghavans leven in Iran. De vroege herinnering aan het kleine, roodharige meisje dat door de geurende bazaar van Tabriz loopt, gaat naadloos over in beschrijvingen van Iraanse tradities en het complexe huwelijk van haar ouders. Als een Perzisch tapijt weeft Rezazadeh de complexe band tussen haar aan opium verslaafde vader en haar moeder die het gezin verliet door het verhaal: ‘ik deed mijn best om mijn vader niet te laten merken dat ik verdrietig was door het vertrek van mijn moeder.’ Op bedaarde wijze ontleden deze passages Arghavans gevoelige aard. Het kabbelende karakter is iets waar je van moet houden. De hemel is altijd paars is beheerst, beschouwend maar bovenal een bijzonder literair debuut.

Beoordeling: 4/5 sterren

Copyright 2026 © tekst door Eline van der Boog. Alle rechten voorbehouden.

Titel: De hemel is altijd paars
Auteur: Sholeh Rezazadeh
Uitgeverij: Ambo|Anthos
Genre: Literatuur
Bladzijdes: 185
Uitvoering: Hardcover
ISBN: 978-90-263-4611-8

📖 Ook lezen? Koop hier De hemel is altijd paars of steun je boekhandel via Libris.