Dunkirk: beklemmende asynchrone oorlogsthriller

21 augustus 2017

In de openingsscène van Dunkirk (2017) wordt de kijker direct in de beklemmende situatie van de Slag om Duinkerke (1940) geplaatst. We volgen Tommy (Fionn Whitehead), een jonge Engelse soldaat die door de straten van het Franse havenstadje Duinkerke rent. Terwijl hij probeert te vluchten, vallen zijn medesoldaten bij bosjes neer door het vuur van de Duitsers die de stad hebben omsingeld. Als Tommy dan eindelijk het strand bereikt, lijkt het even alsof de bevrijding nabij is, maar niets is minder waar wanneer de Duitse vliegtuigen naderen en bommen laten vallen…

Er is slechts one direction

Wat volgt is een aaneenschakeling van ontsnappingspogingen vol actie waarbij de jonge soldaat samen met twee andere soldaten, Alex (Harry Styles) en Gibson (Aneurin Barnard), probeert een plek op een van de aangemeerde schepen te bemachtigen om naar Engeland terug te keren. Hoewel er wordt geprobeerd om een groepsgevoel onder de soldaten te creëren, overheerst het gevoel van ‘ieder voor zich’ – immers, “het enige wat we hebben gedaan is overleven” zoals een soldaat tegen het einde van de film verontwaardigd opmerkt.

Tijd gedeeld door drie

Regisseur Christopher Nolan staat inmiddels bekend om zijn asynchrone plots en manipulaties met de tijd, zoals blijkt uit Memento (2000), Inception (2010) en Interstellar (2014). In Dunkirk wordt de evacuatie van meer dan 338.000 Britse en Franse soldaten verteld door middel van drie verhaallijnen, The Mole (de pier), The Sea (de zee) en The Air (de lucht), die elk een verschillende tijdspanne overbruggen. Zo volgt de kijker een week lang het leven van de voetsoldaten op het strand en de pier (door de ogen van Tommy), varen we een dag mee met Mr. Dawson (Mark Rylance) op zijn plezierjacht Moonstone voor een reddingsoperatie en vliegen we slechts een uur lang mee met twee Engelse piloten (Jack Lowden, Tom Hardy) boven Duinkerke.

Een bij vlagen documentarische oorlogsthriller

Gefilmd met IMAX camera’s die dicht op de huid van de personages zijn geplaatst, worden momenten vol doodsangst vastgelegd waarbij de drie perspectieven elkaar in razend tempo afwisselen. De tikkende klok, de passende soundtrack van Hans Zimmer vol grillige violen en het beklemmende gevoel dat het gevaar overal op de loer ligt, maken de film tot een intense oorlogsthriller die door de realistische scènes bij vlagen zelfs documentarisch aandoet.

Afstand creëert ervaring

Nolan kiest ervoor om de nazi’s niet in beeld te brengen en dit vergroot de spanning. Een goed voorbeeld is de scène waarin de groep soldaten zich schuil houden in een Hollandse jacht, wachtend op vloed, terwijl ze worden beschoten door Duitse scherpschutters. De vijand is nergens te bespeuren, maar worden sterk gekleurd door ontploffende bommen, het geluid van schoten en de onheilspellende gaten van kogels in het metaal van de schepen.

En niet alleen de Duitsers hebben geen gezicht, de personages in de film blijven met hun spaarzame dialogen gedurende twee uur behoorlijk ‘flat’. Er wordt geen achtergrondinformatie van de soldaten gegeven, wat aan de ene kant het gevoel geeft dat er een belangrijk stuk uit de film mist. In plaats daarvan sleept Dunkirk de kijker mee in de psychologische maalstroom van het moment waarbij de gevolgen van shellshock, zoals te zien is bij soldaat Peaky (Cillian Murphy), niet worden vergeten. De afstand die de kijker tot de personages voelt, blijkt uiteindelijk misschien zelfs wel nodig te zijn om deze oorlogservaring optimaal te kunnen beleven.

Eindoordeel: Dunkirk (2017)
  • Verhaal
  • Personages
  • Muziek
4

Samenvatting

Gefilmd met IMAX camera’s die dicht op de huid van de personages zijn geplaatst, worden momenten vol doodsangst vastgelegd waarbij de drie perspectieven elkaar in razend tempo afwisselen. De tikkende klok, de passende soundtrack van Hans Zimmer vol grillige violen en het beklemmende gevoel dat het gevaar overal op de loer ligt, maken Dunkirk tot een intense oorlogsthriller die door de realistische scènes bij vlagen zelfs documentarisch aandoet.

Regie: Christoper Nolan | Cast: Fionn Whitehead, Mark Rylance, Tom Hardy | Scenario: Christopher Nolan | Genre: Action, Drama, History | Jaar: 2017

Geef een reactie op dit artikel

avatar

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

  Abonneer  
Abonneren op
%d bloggers liken dit: