In The Nightmare Before Christmas van Tim Burton is Jack Skellington als Pumpkin King van Halloweenland het brein achter de meest griezelige dag van het jaar. Maar na jarenlang mensen de stuipen op het lijf te hebben gejaagd wil hij wel eens iets anders. Tijdens een wandeling stuit hij op gekleurde deuren gekerfd in het hout van enkele bomen in het bos. Jack belandt in het kleurrijke Christmas Town waar hij een plan bedenkt hoe hij zijn leven weer wat spannender kan maken. Hij is het zat om door iedereen te worden gevreesd met zijn huiveringwekkende ‘tricks’. Als hij nu eens één keer Santa zou zijn, verantwoordelijk voor de magie van kerst en het brengen van cadeautjes, zou hij dan ervaren hoe het is om door iedereen te worden geliefd?

Stick Boy, Match Girl en Pin Cushion Queen. Het zijn enkele excentrieke personages uit The Melancholy Death of Oyster Boy & Other Stories van Tim Burton. Deze naam behoeft nauwelijks meer introductie; met zijn eigenzinnige gotische stijl is Burton een icoon in de filmwereld. Personages met lange, dunne lijven, grote ogen en bleke gezichten spelen de hoofdrollen in zijn duistere stop-motion en liveaction films. Op het witte doek komt zijn grillige stijl – ook wel ‘Burton-esque’ genoemd – goed tot zijn recht. Maar hoe zit dat op papier? Aan de hand van drieëntwintig korte verhalen neemt Burton de lezer mee in zijn macabere wereld. De verhalen zijn op rijm en houden het midden tussen microfictie en poëzie. De bundel is voorzien van zowel kleur als zwart-wit illustraties van Burton die de griezelige sfeer nog wat extra benadrukken.

Lexie van Kevin Hassing is het Kinderboekenweekgeschenk van Kinderboekenweek 2025 en staat in het teken van ‘Vol avontuur!’. Lexie is gek op superhelden (vooral Doctor Strange), is bevriend met Riff (‘weet niets over superhelden’) en ontwijkt lastige woorden (‘krak op’). Na een afschuwelijke spreekbeurt over superhelden blijft Riff ‘troost-tukken’ om haar moed in te praten. Diezelfde avond siert een meteorenregen de hemel en bij het zien van een vallende ster wenst Lexie dat er geen lastige woorden meer in haar klas bestaan. De volgende dag blijken niet alleen objecten met een moeilijke naam, maar ook Lexies juf en twee klasgenoten van de aardbodem te zijn verdwenen. Samen met Riff gaat Lexie op onderzoek uit naar de verdwenen woorden en een manier om haar wens ongedaan te maken.

Een zwaan op de wc, een uit de hand gelopen bedrijfscarnavalsfeestje, de ondergang van een kunstenaar en een operazangeres met een stinkende adem. Het zijn enkele opmerkelijke situaties uit de bundel Verhalen van Rasmus Dahlqvist. Ieder verhaal start met een alledaags tafereel dat gaandeweg de grenzen opzoekt van het grappige, emotionele en absurde. Zo is er een man die een carrièreswitch overweegt waarin zijn werktaak enkel het aan- en uitzetten van de fabriek behelst (Droomjob). In Even vader neemt Dahlqvist de lezer overtuigend mee in de aangewakkerde vadergevoelens van een man die onverwachts op een kind moet passen. De man met de gouden fluit verhaalt over Victor die zijn instrument niet kan bespelen, maar in een orkest wel net doet alsof.

In het winnende verhaal van de 90e Boekenweek heeft de zestienjarige Eden Reiziger het idee opgevat om de dichtstbijzijnde meteorietkrater te bezoeken – een ingeving die ogenschijnlijk uit de lucht is komen vallen. De krater van Gerwin van der Werf volgt in retrospectief Edens roadtrip. Samen met broers Johnny (‘gewoon een twintigjarige drop-out die verkeersborden verzamelt’) en Benjamin (‘Benji kijkt altijd een beetje anders naar de dingen’) rijden ze in Johnny’s rode Volkswagen Golf naar het Duitse Steinheim. Niet per se een gezellig tripje met een sikkeneurige broer en een depressief broertje, maar wel één van levensbelang: ‘ik ben bang dat Benjamin er een keer een eind aan maakt (…) net als onze vader.’ Zijn zelfverkozen dood heeft een figuurlijke krater in het leven van de drie adolescenten geslagen. Sinds de inslag cirkelen Eden en Johnny als manen om hun broertje heen. In een krakkemikkige auto met een dreigend benzinelampje en driehonderd euro van hun moeder op zak – die net als stiefvader Joep van niets weet –, doet Eden een poging niet alleen Benji, maar ook Johnny en zichzelf van zijn zwaartekracht te redden.

‘Ik zei niets tegen mijn man over de trance of over het feit dat ik de hele nacht geen oog had dichtgedaan’, laat de naamloze vrouw in Slaap van Haruki Murakami de lezer halverwege het verhaal weten. Dat Murakami schrijft over en vanuit een vrouw is zeldzaam, maar zoals vaker in zijn werk leidt het bijna dertigjarige hoofdpersonage ook hier een ‘heel gelijkmatig, heel regelmatig’ leven. Ze zorgt voor haar kind, maakt eten klaar voor haar man die als tandarts de kost verdient, rijdt met haar Honda City naar de supermarkt voor boodschappen en doet het huishouden. Het ‘soort slapeloosheid’ waar ze als gevolg van een nachtmerrie aan leidt, geeft haar leven een nieuwe dimensie. De vrouw besluit ’s nachts te doen waar ze overdag niet aan toekomt: cognac drinken, chocolade eten en boeken lezen. Vooral Anna Karenina van Leo Tolstoj blijkt een favoriet. De keuze voor juist deze lijvige Russische roman is opvallend: net als Anna leidt de vrouw immers een beschermd, maar beklemmend leven.

Aarzeling om een affaire te verbreken, ongemak na een kerstdiner, een moment van spijt. Het zijn zomaar enkele situaties waar het in verhalenbundel Het net, de duif en de dood van Chaja Polak om draait. De personages worden met zorg rondom de innerlijke strijd geplaatst. De verhalende regels werpen er een licht op, voorzien ze van de juiste kleurschakeringen (‘helder geprint in het winterlicht van toen’) zodat de levensechte composities op het eerste gezicht net zo onbeweeglijk lijken als het stilleven op het omslag. Maar dan volgt een ontmoeting (‘ze zoenen elkaar niet’) en komt er voorzichtig een dialoog op gang: ‘”Ben je er al lang?” “Nee”, liegt ze, “ik ben er net.”‘ Niko en zijn naamloze minnares weten in ‘Wachtlokaal’ allebei dat ze elkaar in dit ‘naargeestig, hoekig en donker gebouw’ niet kunnen vertellen wat er nu werkelijk in hen omgaat. Halfslachtig draaien ze om elkaar heen. Stelliger is het personage in ‘Kerstgeschenk’ dat uit frustratie, omdat ze door haar schoonmoeder niet wordt geaccepteerd, overgaat tot een bizarre actie met komische gevolgen: ‘Mijn vraag heeft alle deuren geopend.’ De gevoelswerelden van de personages, ingekaderd in het ogenblik, bevatten een oneindige diepte om in te graven. En dat is dan…

Schatpakkers van Pieter Koolwijk is het Kinderboekenweekgeschenk van de Kinderboekenweek 2024 met als thema ‘Lekker eigenwijs!’. Nevin wordt door haar vader naar buiten gestuurd omdat ze hele dagen zit te gamen met haar beste vrienden. Na een ruzie jat eh… pakt ze de autosleutel van haar ouders en rent ze snel naar buiten. Eenmaal op straat komt ze Bec Slakkendrek tegen, een excentriek meisje van school dat altijd meerdere slakken op haar kleding heeft kruipen. Samen met haar vrienden pest ze Bec regelmatig, maar ja, die zijn er nu niet. En tot Nevins verrassing doet Bec heel aardig tegen haar, wat ze best wel ongemakkelijk vindt. Als Nevin per ongeluk de autosleutel van haar ouders verliest, roept Bec de hulp in van Davy. Een andere schoolgenoot die Nevin en haar vrienden altijd pesten en die ze lacherig de ‘Stille Stomper’ noemen. Om de sleutel terug te krijgen ontvouwt zich een avontuur naar de Scheldfabriek waar heel vreemde wezentjes schuilen…