Leen Huet verliest in korte tijd zowel haar vader als haar moeder. Van haar vader neemt ze afscheid in de door regels gestuurde coronaperiode en haar dementerende moeder overlijdt twee jaar later rond de kerst. In dagboekvorm legt ze haar complexe rouwproces vast en doet ze pogingen haar gevoel ‘wees’ te zijn onder woorden te brengen. Het resultaat is Weerbots, een novelle die rouwgevoelens onderzoekt en de manieren waarop natuur, kunst, filosofie en literatuur een constante in haar leven zijn die altijd troost bieden. Huet neemt de lezer mee in haar dagelijkse beslommeringen, diverse schrijf- en redactieprojecten en de gedachten die haar sinds de dood van haar ouders bezighouden. De autobiografische invulling plaatst de lezer dicht op de huid van de auteur die een realistisch inkijkje krijgt in Huets kleine, erudiete wereld.

‘Terwijl ik ernaar verlang om hier thuis te zijn, verlang ik ernaar om ginds onderweg te zijn (…) Nirvana ligt daar waar de tegenstellingen verdwijnen.’ Toen Hermann Hesse deze contemplatieve zinnen in de jaren 1917 en 1918 opschreef, was de buitenwereld een roerige plek. In Europa woedde de Eerste Wereldoorlog waarnaar Hesse verwijst in wandeletappe De brug: ‘Ach, oorlog (…) wat was dat toch een absurde en duistere wereld! Maar het was nu eenmaal de realiteit, een zeer reële wereld die zelfs de macht bezat om de aarde te vergiftigen, en mij, eenvoudige wandelaar, met trompetgeschal uit mijn toevluchtsoord weg te rukken.’ Vanwege zwakke ogen werd Hesse afgekeurd voor militaire dienst, maar hij verzette zich tegen het nationalisme door een pamflet te schrijven en hielp als vrijwilliger Duitse krijgsgevangen. In zijn binnenwereld gaat het er niet zachtzinniger aan toe. Hesse kampte met terugkerende depressieve episodes. Zijn huwelijk met fotografe Maria ‘Mia’ Bernoulli hield geen stand, de kinderen werden ondergebracht in pleeggezinnen en het verlies van zijn vader – met wie hij geen goede band had – hakte erin. Hij kwam in een neerwaartse spiraal terecht en kreeg psychiatrische steun van onder meer Carl Gustav Jung. In Wandeling, dat al in…

Net als in de literatuur werd in de klassieke muziek lange tijd voornamelijk aandacht besteed aan het werk van mannen. Debuutnovelle Ginette van Linde Verjans is onderdeel van een nieuwe tendens: het belicht het korte, deels gefictionaliseerde, leven van de Franse stervioliste Ginette Neveu. Vlak voor haar grote doorbraak kwam de vioolvirtuoze in 1949 om het leven bij een vliegtuigcrash tegen een berg op de Portugese eilandengroep de Azoren. Samen met haar broer, pianist Jean Neveu, en de legendarische bokser Marcel Cerdan was het drietal op weg naar New York. Ginette had in de Verenigde Staten een grote concertreeks op de planning staan en Cerdan vloog ernaartoe om zijn affaire met chansonnière Edith Piaf te vervolgen. Na het ongeluk stonden de kranten vol met het schokkende nieuws van hun plotselinge overlijden. Het verlies van de begenadigd violiste liet de muziekwereld verslagen achter.

Stella runt in De verloren kerstwens van Mirjam Aarts een succesvolle kookwinkel aan een pittoresk dorpsplein. Hoewel ze het hele jaar door wel spullen verkoopt, draait ze vooral in de kersttijd flinke omzet die haar weer een tijd vooruit helpt. Iedere kerstperiode wordt het plein voor haar winkel versierd met een grote kerstboom. Sinds een aantal jaren wordt deze boom als wensboom gebruikt. Dorpsinwoners kunnen een kerstbal kopen, hun wens opschrijven en deze in de boom hangen. Als Stella na een drukke werkdag een kapotte bal onder de boom vindt, besluit ze hem te maken en opnieuw in de wensboom te hangen. Dit goedbedoelde gebaar stuit op weerstand van de organisatie achter de wensactie. Samen met goede vriend en medeondernemer Luca ontdekt Stella dat er met de wensen in de boom niets wordt gedaan. Ze besluit het heft in eigen hand te nemen door de wens uit te laten komen en de inwoners van het dorp een onvergetelijke kerst te bezorgen: ‘hoe mooi is het als met kerst een aantal van deze kerstwensen uitkomt?’

Ada Peeters heeft een spannende avond voor de boeg. Voor haar theatertour speelt ze een solovoorstelling in ‘zijn’ stad. Bij het idee dat haar vroegere theaterdocent in de zaal zou kunnen zitten nemen niet alleen de zenuwen toe, maar komen ook allerlei onderdrukte herinneringen naar boven van autoritaire mannen die bij haar een grens over gingen. Op weg naar haar optreden denkt Ada terug aan haar relaties met al deze oudere – en vaak getrouwde – mannen. Gedurende de treinreis, de rustmomenten voor en na het optreden en een bijzondere taxirit terug naar huis, verkent Ada wat voor impact deze mannen op haar leven en zelfbeeld hebben gehad. Wanneer is gedrag grensoverschrijdend? Waar ligt deze grens? En wanneer kun je ergens definitief een punt achter zetten? Maaike Neuville, zelf film- en theatermaker, schreef met Zij. een indringend debuut.

Na haar succesvolle debuut Het smelt keert Lize Spit in De eerlijke vinder (Boekenweekgeschenk 2023) terug naar het fictieve Bovenmeer. Hier woont gedurende de jaren 90 Jimmy die ‘behalve Tristans beste vriend ook een wereldberoemd verzamelaar in wording’ is. Iedere dag rijdt hij op zijn BMX langs winkels, automaten en sportkantines, op zoek naar geld dat verstopt zit in de achtergebleven winkelkarretjes, snoepmachines, geldautomaten en parkeermeters. Van het gevonden geld koopt hij zakken chips om zijn – de nostalgie – flippoverzameling compleet te maken. Tijdens zijn laatste ronde vindt Jimmy zomaar vijfhonderd frank. Wat je vindt mag je houden, luidt het spreekwoord. Maar voor hem gaat dit niet op: de eigenaresse van het geld betrapt Jimmy met haar zojuist gepinde biljetten. Hoe de jongen zich ook in bochten probeert te wringen om het geld te mogen houden (‘Tristan heeft een granaat van zo dichtbij horen afgaan dat zijn trommelvlies gesprongen is’), de vijfhonderd frank moet hij teruggeven aan de rechtmatige eigenaar. Er zit voor Jimmy niets anders op dan door te fietsen naar Tristan die dringend zijn hulp nodig heeft bij het uitvoeren van een plan.

Ilja Leonard Pfeijffer, auteur van lijvige romans zoals Grand Hotel Europa, schrijft dit jaar het 96 pagina’s lange Boekenweekgeschenk van 2022. De lezer kruipt in Monterosso mon amour in het hoofd van Carmen die bij de Openbare Bibliotheek van een middelgrote gemeente werkt. De Boekenweek komt eraan, en Carmen doet er alles aan om de vermaarde schrijver Ilja Leonard Pfeijffer in haar bieb uit te nodigen voor een lezing en aansluitende signeersessie. Carmen is een literatuurliefhebber die zelfs van poëzie zegt te houden, maar dit, als het er dan toch op aankomt, te weinig leest. Haar lichtelijk teleurstellende leven als (kinderloze) vrouw van een matige ex-diplomaat die voornamelijk non-fictie verteert, drinkt en leest ze weg met glazen sherry en stapels romans.

In Ze hebben mijn vader vermoord schreef socioloog Édouard Louis al op krachtige wijze – maar met een onmiskenbaar ruwe ondertoon – over de lastige band met zijn vader. In Strijd en metamorfose van een vrouw haalt Louis opnieuw herinneringen op aan zijn jeugd binnen een arbeidersmilieu. Deze keer ligt de focus op zijn moeder. Omdat Louis vroeg mocht studeren, ontsnapte hij al jong aan de lage sociaaleconomische klasse waarin hij opgroeide. Nu de schrijver ouder is, ontdekt hij tijdens het zorgvuldig ontleden van de moeilijke positie van zijn moeder, dat ook zij gevangenzat in een omgeving die haar niet wilde zien zoals zij daadwerkelijk was.