‘Waarom zoek je toch altijd het donkere op?’ krijgt Emmy Andriesse van haar man Dick Elffers te horen als ze gewapend met haar Rollei de deur uitloopt om foto’s te nemen van de plek waar een dag eerder negenentwintig verzetsmannen in koelen bloede zijn geliquideerd. Het is oktober 1944 en ‘het bloed in de goot met rotte herfstbladeren is het eerste wat ik zie’ registreert Emmy binnen haar fotografisch kader. In licht bevroren van Brigitte de Swart staat op dit punt aan de vooravond van de verschrikkelijke Hongerwinter. Emmy, van oorsprong Joodse maar dankzij ‘surrogaatvader’ Pieter Regoort ‘een vrij mens, met (…) een persoonsbewijs zonder J’ heeft zich aangesloten bij verzetsgroep De Ondergedoken Camera. Door haar activiteiten zit ze in de onderduik, waar ze bevalt van zoon Casje en haar niet-Joodse man Dick er alles aan doet om haar de juiste papieren te verschaffen.

Schotland, 1940. Na de scheiding van haar ouders leidt Lady Sable Montgomery in The Highland Raven van Hannah Byron een miserabel leven bij haar moeder. Ze mist haar vader die veel weg is voor zijn werk en wordt omringd door de nazi-vrienden van haar moeder. Wanneer haar moeder een relatie krijgt met SS’er Joachim von Henkell, maakt Sable een traumatische gebeurtenis mee die haar leven voorgoed zal veranderen. Om de realiteit te vergeten, brengt ze haar dagen rokend en drinkend door. Als de situatie uit de hand dreigt te lopen, besluit Sable samen met beste vriend Freddie te vluchten. Ze beramen een plan om te trouwen om aan hun levens te ontsnappen. Deze rebelse actie wordt gedwarsboomd door Sables vader die haar naar finishing school Le Manoir stuurt. In het Zwitserse Lausanne hoopt hij dat Sable haar leven weer op de rit zal krijgen. Dan breekt de Tweede Wereldoorlog uit. De verschrikkingen van de oorlog vervlechten met haar leven en dat van haar dierbaren en brengen diep verborgen geheimen aan het licht.

Wenen, 1938. De Oostenrijkse Esther Weiss is van goede komaf en leidt een welvarend leven vrij van problemen. Met een prachtige bruiloft in het verschiet wacht haar een stralende toekomst met verloofde Carl Bernstein. Voor het zover is, neemt The Norwegian Assassin van Hannah Byron de lezer mee naar Zwitserland waar Esther een jaar zal doorbrengen op finishing school Le Manoir in Lausanne. Hier ontmoet ze Lili Hamilton (The Diamond Courier), Océane Bell (The Parisian Spy) en de rebelse Sable Montgomery (The Highland Raven). Tijdens haar verblijf verneemt ze het nieuws van de Anschluss waardoor Oostenrijk onder leiding van Adolf Hitler officieel is ingelijfd bij het Duitse Rijk. Voor de families van Esther en Carl betekent dit slecht nieuws. Ze zijn allebei Joods en zien hun idyllische toekomst in één klap in duigen vallen. Wanneer de juwelenzaak van Esthers vader door de nazi’s wordt vernietigd, vlucht de familie Weiss naar Oslo om te schuilen bij een familielid op het Scandinavische platteland.

Boston, 1938. In The Parisian Spy van Hannah Byron heeft Océane Bell haar laatste jaar aan Radcliffe College bijna afgerond. Na de zomer gaat ze geneeskunde studeren aan Boston University School of Medicine. (Harvard Medical School accepteerde in die tijd nog geen vrouwen.) Als dochter van succesvolle artsen Agnès en Alan Bell is een andere studiekeuze vrijwel ondenkbaar. De zorg voor haar lichamelijk gehandicapte broertje Arthur en de klusjes die ze regelmatig in de praktijk van haar ouders uitvoerde, hebben haar bovendien nooit doen nadenken over een ander beroep dan arts. Toch zullen de examens erom spannen of Océane wel zal worden toegelaten, want haar cijfers zijn niet al te best. Een complot met studievriend Martin en een plotselinge ontmoeting met de charismatische Parijse kunstenaar Jean-Jacques Riveau (JJ) in het Museum of Fine Arts, bezorgen haar een zomer vol zorgen en twijfels. Vanuit haar ouderlijk huis in Chicago besluit Océane haar studie in Boston voorlopig stop te zetten, tot grote schrik van haar ouders. Om het tussenjaar te overbruggen vertrekt ze naar Zwitserland. Een tweede ontmoeting met JJ drijft haar in 1939 naar Sorbonne, waar Océane naast haar studie samen met JJ een artistiek bestaan leidt in Parijs. Maar dan…

Twee tieners, één frequentie. Saint-Malo, 1944. De Geallieerden zijn Frankrijk binnengedrongen om het land te bevrijden van de Duitse bezetting. In het Bretonse kustplaatsje zijn hevige gevechten gaande tussen Amerikaanse soldaten en het nazi-Duitse leger. Te midden van de Slag om Saint-Malo brengt de blinde tiener Marie-Laure LeBlanc in All the Light we Cannot See haar tijd voornamelijk door op de zolder van het huis waar ze in 1940 met haar vader vanuit Parijs naartoe is gevlucht. Op gezette tijden ‘leest’ ze passages uit boeken voor op een vaste radiofrequentie. Ook Werner Pfennig, een talentvolle radiomaker die door de Waffen-SS werd gerekruteerd, stemt al sinds zijn kindertijd af op deze zender. Gaandeweg wordt duidelijk dat Marie-Laure met haar ogenschijnlijk onschuldige voorleessessies geheime codes de wereld in stuurt. Ze hoopt op die manier haar spoorloos verdwenen vader en vermiste oom te vinden. Behalve Werner trekt ze echter ook de aandacht van de meedogenloze nazi-officier Reinhold von Rumpel. Marie-Laures vader zou een kostbare diamant in bezit hebben die hem van zijn ziekte kan genezen. Von Rumpel heeft zijn kwaadaardige zinnen nu gezet op zijn blinde dochter om deze ‘Sea of Flames’ koste wat het kost in handen te krijgen.

De twaalfjarige Petra woont samen met haar ouders en zus Magda in het dorpje Stonegate. Ze betrekken daar een vuurtoren die ze ‘ons kasteel aan zee’ noemen. De toren wordt bewaakt door de Dochters van Steen – vier grote stenen in het klifachtige landschap van Kent: ‘van een afstandje lijken de Dochters van Steen net steunberen of wachttorens, of zelfs stenen schildwachten die uitkijken op de zee en de stormen, uitkijken naar vijanden.’ Wanneer in de zomer van 1939 de Tweede Wereldoorlog dreigt, neemt de vuurtoren een belangrijke plaats in. De familie camoufleert de voorheen opvallende witte toren met groene verf en met steeds meer overvliegende gevechtsvliegtuigen boven de krijtachtige zuidoostkust van Engeland, neemt de spanning van de bewoners van Stonegate toe. Het hechte gezin van Petra wordt uit elkaar gescheurd als haar Duitse moeder (‘Mutti’) verdacht wordt van spionage en in een werkkamp wordt geïnterneerd.

Oorlogsverhaal kiest voor komisch en kleur. Over de Tweede Wereldoorlog is door de jaren heen enorm veel lees- en kijkmateriaal verschenen. Een verhaal dat in de filmwereld alsnog erg onderbelicht was, is dat van de Emergency Rescue Committee (ERC). In haar nieuwste Netflix Original Transatlantic legt producent Anna Winger (Unorthodox) de focus op deze belangrijke verzetsgroep. Onder leiding van de Amerikaanse journalist Varian Fry (1907-1967) redde de Emergency Rescue Committee duizenden Joodse kunstenaars, schrijvers en wetenschappers uit handen van de nazi’s. Dit deed hij door een vluchtroute uit te zetten van het Franse Marseille over de Pyreneeën naar het veilige Spanje en later ook Portugal. Van daaruit regelden ze visa om joodse intellectuelen, waaronder filosofe Hannah Arendt en kunstenaar Marcel Duchamp, naar Amerika te sturen. De Emergency Rescue Committee opereerde in het volle zicht, maar was in staat om onder de radar te blijven in het bezette Frankrijk van de jaren 1940 en 1941. Transatlantic is gebaseerd op de verschillende reddingsoperaties van deze verzetsgroep waarbij de verhoudingen tussen diverse partijen en landen op scherp komen te staan.

Duister oorlogsverleden komt aan het licht in De Stamhouder. In De Stamhouder wordt de 25-jarige Alexander Münninghoff tijdens het stappen verliefd op Ellen, een spontane meid die de ingetogen Alexander een beetje uit zijn schulp haalt. Geheel ongepland raakt Ellen kort na hun eerste ontmoeting zwanger van hem. Vanaf dat moment is de onbezorgdheid in hun prille relatie verleden tijd. Het is eind jaren 60 en de twee worden door hun families geacht te trouwen. Alexander heeft moeite met het aanstaande vaderschap en de taak om zijn problematische familie, die tijdens de Tweede Wereldoorlog uit elkaar is gevallen, weer bij elkaar te brengen. Hij komt erachter dat hij maar weinig over zijn familie weet en wordt in eerste instantie geconfronteerd met zijn eigen traumatische jeugd. Ellen ontdekt op haar beurt een nazi-relikwie in het huis van een familielid van Alexander. Zijn familie is ‘fout’ geweest in de oorlog, iets waar ze helemaal niets mee te maken wil hebben.